«Σεισμός» στην παγκόσμια αγορά ακινήτων – Πρώτες ρωγμές με μειωμένη ζήτηση, άδειους χώρους, χρεοκοπίες

Μπορεί στην Ελλάδα, οι τιμές στα ακίνητα (real estate) να συνεχίζουν με άνεση μία ανοδική πορεία, όμως στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, ο κλάδος αντιμετωπίζει τους πρώτους τριγμούς, υπό την πίεση των υψηλών επιτοκίων.

Οι εταιρείες κόβουν τις επενδύσεις στα ακίνητα

Τα πρόσφατα στοιχεία της εταιρείας ερευνών CoStar ανέδειξαν τις προηγούμενες ημέρες το πρόβλημα με τους άδειους εταιρικούς χώρους στο Λονδίνο και τις ΗΠΑ.

Η ζήτηση έχει υποχωρήσει σε χαμηλά 20ετίας, με την έρευνα να το αποδίδει ως ένα βαθμό στα εκατομμύρια των εργαζομένων, οι οποίοι μετά το τέλος της πανδημίας συνέχισαν να εργάζονται εξ’ αποστάσεως, παρά το «τελεσίγραφο» πολλών κολοσσών για επιστροφή στα γραφεία.

Στο Λονδίνο, το τρίτο τρίμηνο του 2023, μία σειρά συμφωνιών από εταιρείες που αναζητούσαν μετακίνηση σε «πράσινα» γραφεία δεν κατάφερε να «σώσει» τα στοιχεία τριμήνου, με τις εταιρικές επενδύσεις σε ακίνητα να μην μπορούν να επανέλθουν σε επίπεδα προ πανδημίας.

Η ζήτηση μειώνεται και για την αγορά σπιτιών, με τις τιμές των κατοικιών στο Ηνωμένο Βασίλειο να αυξάνονται με τόσο αργό ρυθμό που θυμίζει την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. «Η αύξηση της τιμής περιορίστηκε μόλις στο 0,5%, η μικρότερη άνοδος από το 2008», υποστήριξε η ιστοσελίδα ακινήτων Rightmove.

Στοιχεία από την τράπεζα Halifax έδειξαν ότι σε ετήσια βάση, η πτώση των τιμών είναι η μεγαλύτερη μέσα στην τελευταία 14ετία.

Οι πιέσεις στο ενοίκιο βέβαια παραμένουν, όπως και η ζήτηση στα μεσιτικά γραφεία, με τα ενοίκια στη Μεγάλη Βρετανία να αυξάνονται κατά 11,7% σε σχέση με πέρσι.

Κατασκευαστική κρίση στη Γερμανία

Ούτε τα νέα από τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης είναι καλά, με τις τιμές των ακινήτων να κάνουν βουτιά σε ετήσια βάση κατά 9,9%, τη μεγαλύτερη από την έναρξη συλλογής στοιχείων από την ομοσπονδιακή στατιστική υπηρεσία το 2000.

Μεγάλες πόλεις όπως το Βερολίνο, το Αμβούργο και το Μόναχο υπέστησαν τη μεγαλύτερη πτώση στις τιμές.

Η αγορά ακινήτων, η οποία άνθισε μέσα σε μία δεκαετία χαμηλών επιτοκίων, χτυπήθηκε από την απότομη αύξηση των επιτοκίων αλλά και από τον καλπάζοντα πληθωρισμό, με πολλές κατασκευαστικές εταιρείες να μην μπορούν να ανταποκριθούν στα νέα κόστη πρώτων υλών, ενώ παράλληλα βλέπουν τις τιμές αγοράς να υποχωρούν.

Οι ακυρώσεις έργων έχουν φτάσει πλέον σε επίπεδα ρεκόρ, με το 21,4% των κατοικιών να επηρεάζονται από την ματαίωση των κατασκευαστικών έργων, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Ifo με έδρα το Μόναχο.

Η έλλειψη οικοδομικών υλικών, η αδυναμία ανταπόκρισης στα χρέη των προμηθευτών και τα υψηλά επιτόκια που ασκούν πιέσεις στη ζήτηση επιδεινώνουν τις συνθήκες για την Γερμανία, η οποία τα προηγούμενα χρόνια πρωτοστάτησε στην ανέγερση κατοικιών.

Η περίπτωση της Κίνας

Αυτό που στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ δείχνει τις πρώτες ρωγμές, σε μία οικονομία, όπως αυτής της Κίνας, όπου οι κρατικοί περιορισμοί μπορούν να στραγγαλίσουν μια επιχείρηση, έσκασαν σαν βόμβα στην αγορά ακινήτων.

H απόφαση των ρυθμιστικών αρχών της Κίνας να επιβάλλουν το 2020 αυστηρά όρια στον δανεισμό των κατασκευαστικών εταιρειών, οδήγησε δύο μεγάλους κολοσσούς real estate, την Evergande και τη Country Garden, τρία χρόνια μετά  να βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική θέση με δισεκατομμύρια χρέη και απλήρωτους προμηθευτές.

Τα προβλήματα της Evergrande αφήνουν περίπου 1,5 εκατομμύριο πελάτες με ημιτελή σπίτια, αλλά το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο.

Συνολικά οι κατασκευαστές ακινήτων της Κίνας χρωστάνε πάνω από 390 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάφορους προμηθευτές, σύμφωνα με την Gavekal Research. «Βρισκόμαστε πραγματικά μόνο στην αρχή των συνεπειών των όσων συμβαίνουν στον τομέα των ακινήτων», λέει ο Dinny McMahon, επικεφαλής της έρευνας για τις αγορές της Κίνας στην Trivium China policy research group.

Οι επενδυτές βρίσκονται σε σύγχυση και πολλοί εγκαταλείπουν τον κάποτε κραταιό κλάδο της Κίνας, καθώς η χώρα αδυνατεί μετά το άνοιγμα της από το lockdown εξαιτίας του Covid να οδηγήσει την οικονομία της σε ανάκαμψη.